Zadławienie to stan bezpośredniego zagrożenia życia, w którym ciało obce (np. kęs jedzenia, mała zabawka) blokuje drogi oddechowe poszkodowanego, uniemożliwiając mu oddychanie. Najczęściej dochodzi do niego w prozaicznych sytuacjach – podczas szybkiego jedzenia, gdy rozmowa lub śmiech zakłócają połykanie, a u najmłodszych podczas zabawy drobnymi elementami, które bardzo często trafiają do ust. Twoje działanie musi być natychmiastowe i uzależnione od tego, z jakim rodzajem niedrożności masz do czynienia.
W przypadku lekkiej niedrożności (zakrztuszenie) poszkodowany jest w stanie oddychać, a jego kaszel jest silny i skuteczny. W takiej sytuacji zachęcaj go do aktywnego kaszlu i uważnie obserwuj jego stan.
W przypadku ciężkiej niedrożności (zadławienie) poszkodowany nie jest w stanie zaczerpnąć powietrza, jego kaszel staje się bezgłośny (nieskuteczny), a skóra może zacząć sinieć. Wymaga to Twojej natychmiastowej reakcji. Jak najszybciej wezwij pogotowie ratunkowe (112) lub wskaż konkretną osobę z otoczenia, która wykona telefon i wezwie pomoc.
Nigdy nie próbuj usuwać ciała obcego z jamy ustnej „na ślepo”. Możesz je usunąć wyłącznie wtedy, gdy jest wyraźnie widoczne i łatwe do wyciągnięcia.
jak udzielić pomocy poszkodowanemu w przypadku zadławienia?
- Stań za poszkodowanym i obejmij go jedną ręką w okolicy bioder.
- Pochyl go mocno do przodu (dzięki temu grawitacja pomoże usunąć ciało obce).
- Wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem drugiej dłoni w okolicę między łopatkami.
- Jeśli uderzenia w plecy są nieskuteczne, stań za poszkodowanym i obejmij go obiema rękami w pasie. Pochyl go do przodu.
- Zaciśnij jedną rękę w pięść i umieść ją między pępkiem a dolnym brzegiem klatki piersiowej poszkodowanego.
- Obejmij zaciśniętą pięść drugą dłonią i wykonaj gwałtowne pociągnięcie do siebie i do góry. Wykonaj do 5 takich uciśnięć nadbrzusza.
- Jeśli ciało obce nadal zalega w drogach oddechowych, kontynuuj naprzemiennie 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć nadbrzusza.
Dlaczego stosuje się powyżej opisane rękoczyny w przypadku zadławień? Uderzenia w okolicę międzyłopatkową oraz uciśnięcia nadbrzusza mają za zadanie wywołać nagły i gwałtowny wzrost ciśnienia w drogach oddechowych. Działają jak mechaniczny, sztuczny kaszel, który z dużą siłą wypycha zablokowane ciało obce na zewnątrz.
Ważne: U kobiet w zaawansowanej ciąży oraz u osób otyłych nie uciskaj nadbrzusza. Zamiast tego obejmij klatkę piersiową i wykonuj uciśnięcia w dolnej połowie mostka.
Jak postępować w przypadku zadławień u niemowląt?
- Usiądź i połóż niemowlę twarzą w dół na swoim przedramieniu, opierając je na swoim udzie.
- Podtrzymuj głowę i żuchwę dziecka dłonią (uważając, by nie uciskać miękkich tkanek szyi) tak, aby głowa znajdowała się niżej niż klatka piersiowa.
- Wykonaj do 5 energicznych uderzeń nasadą drugiej dłoni w okolicę między łopatkami.
- Jeśli to nie pomoże, obróć niemowlę na plecy i połóż je na swoich kolanach.
- Wykorzystaj technikę uciskania dwoma kciukami – obejmij dłońmi klatkę piersiową dziecka i uciskaj mostek (podobnie jak w resuscytacji, ale wolniej i z nieco większą siłą). Wykonaj do 5 uciśnięć klatki piersiowej.
- Kontynuuj naprzemiennie 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć klatki piersiowej. Przerwij, gdy tylko dziecko zacznie głośno płakać lub oddychać.
Jeśli poszkodowany straci przytomność
Jeśli osoba u której doszło do zadławienia straci przytomność jak najszybciej ułóż ją na twardym podłożu. Jeśli wcześniej nie wezwałeś pogotowia ratunkowego, wykonaj telefon i natychmiast rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO). U niemowląt i dzieci RKO rozpocznij od podania 5 wdechów ratowniczych.
Protip: Jeśli wszystkie wymienione wyżej techniki udrażniania dróg oddechowych okażą się nieskuteczne lub niemożliwe do wykonania (np. osoba zadławiona jest sama i nikt nie może jej pomóc), możliwe jest udzielenie pomocy z wykorzystaniem urządzeń ssących do usuwania ciał obcych w przypadku zadławienia, jak np. LifeVac. Działają poprzez umieszczenie maski twarzowej na twarzy poszkodowanego i pociągnięcie za rączkę tłoka z zastawką jednokierunkową. Wytworzone podciśnienie z wysoką skutecznością usuwa ciało obce zalegające w drogach oddechowych.
Urządzeniu LifeVac i jego skuteczności poświęciliśmy osobny wpis w Social Mediach, który znajdziesz pod linkiem:
(2) ekhym, ekhym! 🫢😳 📢 Dziś na… – Skilled at Safety – Ratowacze.pl | Facebook
Urządzenie jest dostępne w naszym sklepie internetowym wraz z pełnym opisem i instrukcją obsługi:
Pamiętaj! Nawet jeśli udało Ci się usunąć ciało obce i poszkodowany czuje się dobrze, każda osoba, u której zastosowano uciśnięcia nadbrzusza (lub mocne uciśnięcia klatki piersiowej u niemowląt), powinna zostać zbadana przez lekarza. Uciśnięcia te generują ogromną siłę i mogą powodować poważne, wewnętrzne obrażenia narządów. Niezbędna jest również kontrola, czy fragmenty ciała obcego nie pozostały w drogach oddechowych.